گفتى ندارم . « فزاده « 1 » اللّه الكوثر و أعطاه الشّفاعة و ذلك أعظم من ملك الدّنيا من أوّلها إلى آخرها سبعين مرة و وعده المقام المحمود » و چون روز قيامت شود خداى تعالى ، وى را بر عرش خود نشاند ؛ « فهذا أفضل ممّا أعطى سليمان » . يهودى گفت : سليمان را رياح مسخر بود ، فسارت به في بلاده غدوها شهر و رواحها شهر ؛ باد وى را سير مىفرمود به هر جا كه مىخواست از بلاد خود به سرعتى كه چاشت يك‌ماهه راه طى مىكرد ، و شام يك‌ماهه راه . على - عليه السلام - گفت : « 2 » به پيغمبر ما افضل از اين داده شد ، چه در كمتر از ثلثى از شب ؛ از مكّه به مسجد اقصى ، كه يك ماهه راه است سير فرمود . و از آنجا به ملكوت سماوات كه پنجاه هزارساله راه است عروج نموده ؛ و منتهى شد به ساق عرش « فدنا بالعلم فتدلى » . يعنى از آنجا نزديك شد به سوى خداى تعالى به حسب علم و دانش و معرفت نه به حسب مكان ؛ و طى مسافت پس فروهشته شد به سوى آن حضرت ، رفرف اخضر از بهشت كه نورش فرو گرفت ، بصر مباركش را . و به آن نور ديد و مشاهده كرد عظمت خداى خود را ، بفؤاده و لم يرها بعينه . يعنى آن ديدن به دل بود نه به چشم ، فَكانَ قابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنى « 3 » و اين كنايت است از غايت قرب . فَأَوْحى إِلى عَبْدِهِ ما أَوْحى « 4 » و از جمله ما أوحى ، آيه‌اى بود كه در سورهء بقره است قوله تعالى : لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ وَ إِنْ تُبْدُوا ما فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ فَيَغْفِرُ لِمَنْ يَشاءُ وَ يُعَذِّبُ مَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ « 5 » . يعنى خداى تعالى را است هر چه در آسمانها و زمينهاست و اگر اظهار كنيد هر چه را كه در نفسهاى شماست و يا پنهان كنيد كه محاسبه خواهد كرد شما را ، به آن مىآمرزد هر كه را خواهد ، و عذاب مىكند هر كه را خواهد ، و اين آيه بر جميع

--> ( 1 ) در اصل : فراده . ( 2 ) الف ، ب : فرمود . ( 3 ) النجم 53 / 9 . ( 4 ) همان سوره / 10 . ( 5 ) البقرة 2 / 284 .